ANALISIS air menunjukkan air kumbahan dari Loji Bahan Lanjutan Lynas (LAMP) mengandungi tahap Permintaan Oksigen Kimia (COD) iaitu dua hingga tiga kali lebih tinggi daripada tahap yang dibenarkan, kata kumpulan Save Malaysia, Stop Lynas (SMSL).

Pengerusi SMSL, Tan Bun Teet, yang telah melakukan ujian sejak November 2016, berkata tidak ada ujian yang dijalankan menunjukkan ia mematuhi sepenuhnya parameter 23 bagi air sisa kumbahan loji.

Di ambang protes bantahan yang akan diadakan kumpulan itu di Kuantan esok berikutan keputusan kerajaan yang membenarkan sambungan tempoh lesen bersyarat kepada operasi LAMP, Tan berkata loji yang dikendalikan oleh syarikat perlombongan sisa nadir Australia itu mesti menangani sisanya lojinya dengan lebih selamat.

“Kami telah menjalankan lebih daripada 20 ujian ke atas air kumbahan yang dilepaskan dari LAMP beberapa tahun kebelakangan ini.

“Kami juga telah menghantar ujian yang kami jalankan kepada Jawatankuasa Semakan Lynas tahun lalu.

“Tetapi malangnya, mereka tidak dapat diterima di dalam mahkamah kerana mereka hanya mengiktiraf analisis yang dijalankan oleh Jabatan Kimia atau Jabatan Alam Sekitar,” kata Tan ketika beliau membawa The Malaysian Insight untuk melihat kawasan sekitar LAMP di Taman Perindustrian Gebeng.

Guru Matematik bersara berusia 71 tahun dan kemudian menjadi aktivis adalah individu yang biasa dengan kawasan sekitar LAMP, beliau mengumpul sampel air dari saliran di luar loji sisa nadir bumi itu.

Saliran dari loji itu mengalir ke Sungai Baluk.

Tan berkata pihak berkuasa harus bertindak dengan lebih tegas dalam mengkaji kesan paras COD yang lebih tinggi di dalam air sungai itu. COD adalah pengukuran oksigen yang diperlukan untuk mengoksidakan bahan organik yang larut dalam air. Ia adalah parameter kualiti air penting kerana ia akan menunjukkan indeks bagi menilai kesan air buangan yang dikeluarkan kepada alam sekitar.

Impak tahap COD yang lebih tinggi daripada yang dibenarkan menjadikan kehidupan air lebih sukar mendapatkan oksigen yang mencukupi, katanya.

“Saya telah tanya Jabatan Alam Sekitar dan Kimia mengapa mereka tidak menguji air kumbahan dan balasannya adalah mereka tidak mempunyai bajet, sedangkan setiap ujian makmal hanya RM500. “

Berikutan itu, Tan mengumpul sampel air sendiri dan menghantarnya ke makmal swasta.

Berhubung waktu beliau mengambil sampel, Tan berkata ia bergantung kepada corak cuaca.

“Sekiranya terlalu panas, kilang itu akan mengendalikan operasi, dan jika hujan, sampel akan dicairkan oleh air hujan.

“Tetapi kami berjaya mengesan tahap COD yang lebih tinggi dalam air kumbahan sejak Lynas mula beroperasi pada akhir 2012,” kata Tan.

Beliau berkata, pekerja LAMP digunakan untuk mengejarnya beberapa kali ketika awal-awal dia pergi ke saliran luar loji itu untuk mengumpul sampel air.

“Selepas itu mereka sudah biasa dengan saya dan hanya meninggalkan saya sendirian,” kata Tan yang menghabiskan masa untuk menjaga anak cucunya, ketika tidak berkempen membantah pengurusan sisa Lynas.

SMSL Tan adalah organisasi yang berbeza dari gerakan anti-Lynas yang lain, iaitu Himpunan Hijau.

Beliau berkata beliau menyertai protes terhadap kilang nadir bumi itu pada tahun 2011 dan memutuskan untuk mengambil tindakan tersebut untuk meningkatkan ketelusan dalam pengendalian loji itu.

Esok, beliau akan memimpin SMSL dalam satu perhimpunan untuk membantah keputusan Putrajaya yang membenarkan LAMP diberikan lesen lanjutan selama enam bulan dengan bersyarat.

Perhimpunan akan bermula pada pukul 7 pagi di Taman Gelora dan Tan berkata mereka akan meneruskannya walaupun polis Kuantan mengatakan demonstrasi itu belum diluluskan permit.

“Kami sudah memaklumkan Majlis Perbandaran Kuantan (MPK) dua minggu yang lalu dan kerana mereka tidak menolak atau menerima (notis mengadakan bantahan), kami akan meneruskannya,” kata Tan sebelum ini.

The Malaysian Insight telah meminta Lynas Malaysia untuk ditemubual bagi membincangkan tuntutan Tan tetapi tidak menerima sebarang balasan. – 17 Ogos, 2019.