DR Ting Tiong Choon, yang mungkin mengambil tindakan undang-undang bagi mencabar keputusan kelayakannya sebagai wakil rakyat dilucutkan, akan berdekatan halangan peruntukan dalam Perlembagaan Persekutuan.

Speaker Mohd Asfia Awang Nassar berkata Perkara 72 (1) Perlembagaan Persekutuan menyatakan “kesahan seberang prosiding di dalam Dewan Undangan mana-mana Negeri tidak boleh dipersoalkan dalam mana-mana mahkamah”.

Justeru, Asfia berkata akan membuat permohonan menghalang sebarang writ daripada bekas Ahli Dewan Undang Negeri (Adun) Pujut itu yang mungkin difailkan di mahkamah.

Ting hilang kelayakan kerana didapati mempunyai kerakyatan Australia dan melanggar Perkara 17 (1) (g) Perlembagaan Sarawak.

“Kami bertindak dalam parameter Perlembagaan Persekutuan dan keputusan mahkamah yang lalu,” kata Asfia, merujuk kepada Perkara 72 (1) Perlembagaan dan kes Lim Cho Hock lawan Speaker Dewan Undangan Negeri Perak pada 1979.

Beliau berkata dalam kes Lim Cho Hock, hakim dalam penghakimannya berkata “doktrin pengasingan kuasa adalah ciri Perlembagaan Malaysia”.

Hakim juga berkata “pengasingan kuasa, dalam erti kata semak dan imbang dalam tiga cabang kerajaan wujud dan menghidupkan Perlembagaan Malaysia”.

Pada sidang media di Dewan Undangan Negeri hari ini, Asfia berkata, jelas di bawah Perkara 72 (1) dan kes Lim Cho Hock Dewan Undangan adalah “penimbang tara terakhir dalam apa-apa persoalan yang timbul sama ada ahli Dewan Undangan hilang kelayakan untuk menjadi ahli.

“Perkara itu menjadi hak Dewan Undangan Negeri untuk membuat keputusan dan bidang kuasa eksklusifnya, bukan mahkamah untuk membuat keputusan.”

Asfia berkata, membaca Perkara 72 dan Perkara 19 Perlembagaan Sarawak bersama akan menjadikan ia “sangat jelas yang prosiding Dewan Undangan Negeri adalah dalam bidang kuasa eksklusifnya, menurut hak eksklusif dan bidangnya, bukan mahkamah yang menentukannya”.

Pasal 19 (1) Perlembagaan negeri itu berbunyi “jika ada persoalan sama ada speaker atau ahli Dewan Undangan Negeri (DUN) tidak lagi layak dilantik.”

Ting, yang memenangi kerusi Pujut majoriti Cina dalam pertarungan empat penjuru pada pilihan raya negeri tahun lepas, hilang kelayakan di bawah Perkara 17 (1) (g) Perlembagaan Sarawak.

Pasal 17 berbunyi “seseorang hilang kelayakan untuk dipilih sebagai ahli dipilih bagi Dewan Undangan Negeri jika dia secara sukarela memperoleh kewarganegaraan, atau menjalankan hak kewarganegaraan di mana-mana negara di luar Persekutuan, atau membuat akuan setia kepada mana-mana negara di luar Persekutuan”.

Asfia berkata dengan sengaja membenarkan warganegara asing menduduki sebagai ahli yang dipilih dalam Dewan Undangan akan “secara terang-terangan melanggar undang-undang negara dan ultra vires Perlembagaan persekutuan dan negeri”.

Beliau juga hari ini memberitahu pengerusi Suruhanjaya Pilihan Raya melalui surat mengenai pelucutan kelayakan Ting dan kekosongan kerusi Pujut.

“Oleh itu, saya menyerahkan perkara ini kepada pihak sepatutnya Suruhanjaya Pilihan Raya untuk tindakan lanjut yang diperlukan.”

Pilihan raya kecil bagi kerusi itu dijangka diadakan dalam tempoh 60 hari. – 16 Mei, 2017.