PENINGKATAN diagnosis kanser dalam kalangan rakyat Malaysia membimbangkan, kata Pengarah Persatuan Kanser Kebangsaan Malaysia (NCSM) Dr Muralitharan Munisamy.

Kanser paling biasa menyerang rakyat Malaysia ialah kanser payudara, diikuti oleh kanser kolorektal, dan kemudian kanser paru-paru, trakea, dan bronkus.

Ringkasan Malaysian National Cancer Registry (MNCR) dari 2017 hingga 2021 menunjukkan kebarangkalian menghidap kanser bagi lelaki dan wanita meningkat kepada 1 bagi setiap 8 orang.

Dr Muralitharan berkata 168,823 kes kanser dilaporkan dalam kalangan rakyat Malaysia dalam tempoh ini.

Berdasarkan laporan Global Cancer Observatory, pangkalan data Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), terdapat 51,650 kes baharu pada 2022, dengan 24,892 kes melibatkan lelaki dan 26,758 bagi wanita.

“Pada 2017, MNCR merekodkan 34,585 kes, menurun sedikit kepada 33,940 kes pada 2018. Pada 2019, kes meningkat kepada 34,278. Pada 2020, jumlah itu meningkat sedikit kepada 34,332 kes, tetapi pada 2021, terdapat penurunan ketara kepada 31,688,” katanya kepada The Malaysian Insight.

Daripada 168,823 kes, 77,692 adalah lelaki dan 91,131 perempuan. Mengikut kumpulan etnik, orang Melayu paling ramai didiagnos menghidap kanser, diikuti pesakit Cina dan India.

Dalam kalangan lelaki, sebanyak 32,010 orang Melayu didiagnosis, berbanding 31,801 bangsa Cina dan 4,895 India. Dalam kalangan wanita, 42,763 orang Melayu didiagnos, diikuti oleh 30,301 Cina dan 7,749 India.

Menurut anggaran terkini WHO, diagnosis kanser global akan mencapai 35 juta menjelang 2050, peningkatan sebanyak 77% daripada 20 juta kes pada 2022.

Bilangan kes kanser payudara tinggi

Dr Muralitharan berkata kanser payudara adalah yang paling biasa ditemui di kalangan rakyat Malaysia. Kanser kolorektal menduduki tempat kedua, diikuti kanser paru-paru, trakea, dan bronkus.

Kanser limfoma pula adalah yang keempat paling sering ditemui dan bilangan kes kanser hati meningkat dengan ketara dengan menjadi kanser kelima paling banyak dihidapi.

Walaupun kanser payudara kekal paling lazim, peratusannya menurun daripada 19% pada 2012-2016 kepada 17.6% pada 2017-2021.

Bagaimanapun, terdapat peningkatan bagi kes kolorektal kepada 14.1% (daripada 13.5%), kanser paru-paru, trakea, dan bronkus kepada 10.1% (daripada 9.8%), limfoma kepada 5.2% (daripada 5.1%), dan kanser hati daripada 3.5% kepada 4.9%.

Dari 2017 hingga 2021, pesakit lelaki kebanyakannya menghidap kanser kolorektal, diikuti kanser paru-paru, trakea, dan bronkus; prostat; hati; dan kanser limfoma. Di kalangan wanita, kanser payudara adalah yang paling biasa, diikuti oleh kolorektal; paru-paru, trakea, dan bronkus; korpus uteri; dan kanser ovari.

Wanita berumur 25 hingga 64 tahun mempunyai kadar kanser lebih tinggi dari 2017 hingga 2021, sama bagi tempoh 2012-2016, manakala kes lelaki lebih tinggi daripada wanita selepas umur 65 tahun.

Menurut laporan Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) 2023, kanser adalah penyebab utama kematian keempat di Malaysia, meningkat daripada 10.5% pada 2021 kepada 12.6% pada 2022.

Mengikut kumpulan etnik, ringkasan laporan 2017-2021 menunjukkan 1 daripada 11 lelaki Melayu, 1 daripada 9 lelaki India, dan 1 daripada 6 lelaki Cina mempunyai risiko mendapat kanser sebelum umur 75 tahun. Bagi perempuan, 1 daripada 9 perempuan Melayu dan 1 dalam 7 wanita India dan Cina berisiko.

Faktor penyumbang dan kelangsungan hidup

Dr Muralitharan berkata mengikut Early Detection of Common Cancers and Referral Pathways for Healthcare Providers, kira-kira satu pertiga daripada kematian kanser dikaitkan dengan lima faktor risiko utama berkaitan tingkah laku dan pemakanan: indeks jisim badan yang tinggi, pengambilan buah-buahan dan sayur-sayuran tidak mencukupi, kurang aktiviti fizikal, penggunaan tembakau, dan pengambilan alkohol.

Penggunaan tembakau adalah faktor risiko paling biasa, penyumbang kira-kira 22% kematian kanser.

Kajian Malaysia Mengenai Kelangsungan Hidup Kanser (MySCan), laporan kelangsungan hidup pesakit kanser kebangsaan pertama yang menggunakan data berasaskan populasi, menunjukkan kelangsungan hidup adalah lebih tinggi pada tahap satu dan merosot apabila tahap bertambah.

Laporan ini merangkumi warganegara Malaysia dan penduduk yang didiagnosis dari 1 Januari 2007 hingga 31 Disember 2011, dengan susulan hingga 31 Disember 2016.

Kadar kelangsungan hidup dianalisis untuk 0-10 tahun selepas diagnosis terhadap 15 jenis kanser terpilih, termasuk 72,884 kes (40.2% lelaki dan 59.8% wanita). Majoriti adalah Cina (43.2%), diikuti oleh Melayu (40.7%), Bumiputera (8.6%), India (6.6%), dan kumpulan etnik lain (0.8%).

Analisis kes di mana tahap direkodkan (39,976 daripada 69,011 kes) menunjukkan 18% berada di tahap I, 26% di tahap II, dan 56% di tahap akhir (tahap III dan IV). Kadar kelangsungan hidup relatif lima tahun yang tertinggi adalah kanser tiroid (82.3%), prostat (73.0%), korpus uteri (70.6%), payudara wanita (66.8%), dan kolon (56.8%). Kadar kelangsungan hidup secara amnya lebih tinggi di kalangan wanita dan kumpulan umur yang lebih muda.

Pencegahan merokok

Menurut laporan MySCan, Malaysia mempunyai dan menyediakan program saringan kanser yang mudah diakses untuk kanser payudara, serviks, uteri, dan kolorektal.

Namun, peratusan kes yang dikesan pada peringkat akhir (tahap III & IV) adalah 41.3%, 38.5%, dan 63.8%. Laporan tersebut menekankan bahawa kanser yang paling membimbangkan, dengan kelangsungan hidup terendah, adalah kanser paru-paru, trakea, dan bronkus, dengan kelangsungan hidup relatif lima tahun sebanyak 11.0% dan tempoh kelangsungan hidup median selama 6.8 bulan.

Fokus terhadap kanser yang cepat membawa maut ini perlu ditumpukan kepada strategi pencegahan dan bukan rawatan, dengan dasar dan program yang signifikan diarahkan kepada pencegahan merokok di kalangan belia.

Rang Undang-Undang Anti-Merokok, yang diluluskan oleh Dewan Negara pada Disember dan digazetkan pada Februari, termasuk peruntukan seperti melarang penjualan dan pembelian produk tembakau, bahan merokok, atau produk pengganti tembakau kepada golongan bawah umur.

Bagaimanapun, elemen akhir generasi penamat rokok (GEG) telah dikeluarkan daripada rang undang-undang yang dipinda.

Menteri Kesihatan Dr Dzulkefly Ahmad berkata undang-undang “generasi penamat rokok” yang dicadangkan agar merokok dihentikan kerana ia dianggap tidak berperlembagaan disebabkan sifat diskriminatifnya.

Dr Muralitharan menasihatkan rakyat Malaysia mengamalkan tabiat pemakanan yang sihat bagi kekal bebas kanser, mengikuti konsep Pinggan Suku-Suku-Separuh.

Satu perempat daripada pinggan harus terdiri daripada karbohidrat, satu perempat lagi protein, dan separuh daripada buah-buahan dan sayur-sayuran, dengan air kosong sebagai minuman pilihan.

Beliau mencadangkan sekurang-kurangnya tiga hidangan sayur-sayuran dan dua hidangan buah-buahan sehari, serta mengehadkan pengambilan makanan diproses dan minuman bergula.

Selain pemakanan sihat, Dr Muralitharan menekankan kepentingan gaya hidup aktif, mencadangkan aktiviti fizikal seperti berjoging, berbasikal, atau mendaki selama sekurang-kurangnya 150 minit seminggu.

Saringan kesihatan berkala juga penting untuk pengesanan awal dan pencegahan masalah kesihatan.

Beliau juga menasihatkan supaya mengelakkan sepenuhnya penggunaan tembakau, produk vaping, dan pengambilan alkohol.

Di samping itu, beliau menekankan kepentingan vaksinasi, seperti vaksin human papillomavirus untuk melindungi terhadap kanser berkaitan HPV dan vaksin Hepatitis B bagi mencegah kanser hati. – 26 Julai, 2024.