DALAM pembentangan bajet pertamanya kerajaan Pakatan Harapan dijangka akan memperkenalkan cukai baru yang lebih tinggi ke atas beberapa barangan dan perkhidmatan bagi menampung kekurangan pendapatan dan menstabilkan kedudukan fiskal negara, menurut penganalisis. 

Pengarah eksekutif Pusat Penyelidikan Sosio-ekonomi, Lee Heng Guie berkata cukai baharu itu akan mensasarkan untuk menampung kehilangan pendapatan selepas kerajaan memansuhkan Cukai Barangan dan Perkhidmatan (GST) dengan Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST) sebaik sahaja mendapat kuasa pada 9 Mei. 

“Banyak cakap-cakap mengenai cukai baharu adalah cukai soda untuk mempromosikan gaya hidup sihat; duti setem lebih tinggi untuk pembelian hartanah oleh warga asing,” kata Lee.

Menurut Bank Negara Malaysia, kutipan pendapatan negara bagi separuh pertama tahun ini adalah sekitar RM106.8 bilion berbanding RM97 bilion bagi tempoh yang sama tahun lalu. 

Bagaimanapun, kutipan penuh GST bagi tahun 2018 adalah RM43.8 bilion berbanding anggaran baru yang disemak sebanyak RM24.8 bilion, menandakan kerugian sebanyak RM19 bilion.

Lee juga menjangkakan cukai yang lebih tinggi untuk tembakau dan alkohol walaupun beliau memberi amaran bahawa cukai yang lebih tinggi juga akan menggalakkan lebih banyak kegiatan penyeludupan.

Penyelidik AllianceDBS Manokaran Mottain berkata kerajaan juga boleh memperkenalkan cukai digital, cukai keuntungan modal dan membawa balik cukai warisan yang dimansuhkan pada tahun 1991.

Di bawah cukai warisan, kadar 5% dikenakan untuk estet bernilai antara RM2 juta dan RM4 juta, sementara kadar cukai 10% dikenakan ke atas estet bernilai RM4 juta dan ke atas.

Manokaran berkata, kerajaan juga boleh menaikkan cukai peribadi untuk kumpulan T20 berpendapatan tinggi untuk mengurangkan ketidaksamaan pendapatan di kalangan rakyat Malaysia.

Pada tahun 2016, pendapatan median untuk T20 adalah RM13,148 (2014: RM11,610), berbanding pendapatan median B40 hanya RM3,000 (22.8% daripada pendapatan T20). Kategori T20 mewakili 46.2% daripada jumlah pendapatan Malaysia.

“Jika kerajaan menaikkan kadar cukai bagi kumpulan isi rumah T20 sebanyak 0.5% bagi setiap kategori T20, kerajaan berkemungkinan memperoleh hasil cukai pendapatan tambahan sebanyak RM700 juta,” kata Manokaran.

Sehingga 2018, kadar cukai bagi individu yang berpendapatan di atas RM12.5k sebulan (kategori T20) adalah 24.5%, 25%, 26% dan 28%.

Penstrukturan semula bantuan sara hidup

Penganalisis juga meramalkan bahawa Bajet 2019, yang akan diumumkan oleh menteri kewangan Lim Guan Eng pada 2 November, akan menjadi bajet yang lebih kecil berbanding dengan pendahulunya, memandangkan kerajaan berusaha untuk mengurangkan perbelanjaan.

Mereka mengatakan sebagai sebahagian daripada pengurangan perbelanjaan awam, Putrajaya mungkin akan mengubah kos bantuan sara hidup, yang sebelum ini dikenali sebagai BR1M.

Manokaran berkata walaupun bantuan tunai masih akan dikekalkan, kerajaan akan menumpukan pada peningkatan tahap produktiviti untuk membantu kumpulan pendapatan B40 meningkatkan pendapatan.

“Kami jangkakan kerajaan menjimatkan sehingga RM3 bilion dalam pemberian sekiranya ia berjaya mempercepatkan skop penerima dan mengurangkan angka,” katanya.

Lee dari Pusat Penyelidikan Sosioekonomi berkata beliau juga menjangkakan kerajaan menyusun semula subsidi bahan api bersama dengan kos bantuan sara hidup, dan menyediakan beberapa pelepasan cukai peribadi untuk isi rumah berpendapatan sederhana.

Walaupun kerajaan telah menangguhkan beberapa projek mega, Lee berkata pertumbuhan domestik tidak akan terjejas.

“Walaupun penangguhan beberapa projek besar akan merosot pertumbuhan sektor pembinaan, sektor pembuatan dan perkhidmatan dijangka memantapkan pertumbuhan ekonomi keseluruhan dianggarkan 4.8% pada 2018 dan 4.7% masing-masing pada 2019,” katanya. – 31 Oktober, 2018